Hoe werk je effectief samen in een team?

Het succes van een team wordt bepaald door het halen van doelen, de manier waarop die doelen worden gehaald en welke indruk medewerkers op elkaar achterlaten. Effectief samenwerken is hierbij van belang. Maar hoe verbeter je de samenwerking binnen een team?

Technisch medewerkers werken effectief samen in een team

Wat is een team?

Een team is een groep mensen die een gezamenlijke opdracht hebben èn onderling afhankelijk zijn om die opdracht te vervullen. Wanneer een gezamenlijk doel ontbreekt, spreekt je dus niet over een team. Teams zijn er in veel soorten en maten: groot, klein, tijdelijk, permanent, formeel, informeel, functioneel of cross-functioneel. Teams kunnen bestaan uit teamleden van de eigen organisatie, maar ze kunnen ook voortkomen uit de samenwerking tussen twee of meer organisaties. 

Effectief samenwerken

Wat is een team?

Een team is een groep mensen die een gezamenlijke opdracht hebben èn onderling afhankelijk zijn om die opdracht te vervullen. Wanneer een gezamenlijk doel ontbreekt, spreekt je dus niet over een team. Teams zijn er in veel soorten en maten: groot, klein, tijdelijk, permanent, formeel, informeel, functioneel of cross-functioneel. Teams kunnen bestaan uit teamleden van de eigen organisatie, maar ze kunnen ook voortkomen uit de samenwerking tussen twee of meer organisaties.

Waarom is goede samenwerking binnen een team belangrijk?

Dit lijkt misschien een voor de hand liggende vraag met een duidelijk antwoord. Los van het bereiken van het doel, zijn er echter ook andere (wat minder zichtbare) voordelen van goed en effectief samenwerken:

  • Synergie
  • Op het gemak voelen
  • Gezonde competitie
  • Een gevoel van prestatie
  • Expertise delen

De samenwerking in een team loopt niet wanneer je gaat samenwerken terwijl dat helemaal niet nodig is voor het behalen van de resultaten en/of als medewerkers in een team zich niet gedragen als team.

Hoe verbeter je de samenwerking binnen een team?

Elk teamlid profiteert als het team effectief samenwerkt. Om de samenwerking binnen een team te verbeteren, kun je op twee manieren naar een team kijken:

  • Kijken naar een team vanuit interactieniveau: Wanneer je naar een team kijkt door de interactiebril, kijk je naar de verschillende fasen van teamontwikkeling. Tuckman onderscheidt vijf teamontwikkelingsfasen: 1) Vormfase, 2) Stormfase, 3) Normfase, 4) Prestatiefase 5) Afscheidsfase. Volgens Tuckman begint de ontwikkeling van een team bij een groep met losse individuen, vervolgens wordt het een team dat uit subgroepen bestaat, dan evolueert het team naar een gesloten team en uiteindelijk wordt het een wederzijds verbonden team. In de eerste fases spelen vooral sociaal emotionele aspecten een belangrijke rol terwijl in de latere fases de taakgerichte aspecten meer aandacht krijgen. Vaak wordt het model niet lineair doorlopen en teams gaan vanuit hun huidige fase niet per definitie naar een naast hogere fase. Lees hier meer over de fasen van teamontwikkeling.
  • Kijken naar een team met een systemische bril: Wanneer je met een systemische bril naar een team kijkt, zijn er slechts twee smaken: 1) een groep of 2) een team. Een groep bestaat uit losse individuen. In een team zijn individuen onderling aan elkaar verbonden. Het wezenlijke onderscheid zit ‘m dus in de verbinding. Een team is niet beter dan een groep of andersom. Afhankelijk van de klus of opdracht, is er een ‘ideale’ constellatie.

Laat teams optimaal presteren met de teamrollen van Belbin

Hoe kan het toch dat teams met zeer getalenteerde individuen falen waar teams bestaande uit minder getalenteerde mensen wél succesvol opereren? Dit komt doordat het succes van een team wordt gemaakt door de mate waarin zij samenwerken en niet op basis van individuele kwaliteiten.

Het Teamrollen Model van Belbin

Meredith Belbin ontwikkelde hiervoor het Teamrollen Model. Een praktisch en constructief model wat als doel heeft om inzicht te verschaffen in hoe teams werken en hoe de effectiviteit van het team vergroot kan worden.

De 9 teamrollen

Belbin is een Britse management hoogleraar die op basis van jarenlange empirische research heeft ontdekt dat er 9 verschillende teamrollen te identificeren zijn. Deze 9 teamrollen zijn:

  1. Bedrijfsman – nuchtere aanpakker
  2. Brononderzoeker – enthousiaste netwerker
  3. Monitor – bedachtzame analysator
  4. Plant – creatieve solist
  5. Vormer – drijvende kracht
  6. Voorzitter – neutrale organisator
  7. Groepswerker – warme sfeermaker
  8. Zorgdrager – perfectionistische afmaker
  9. Specialist – vakman op zijn eigen terrein

Werken met teamrollen

De teamrollen kunnen op verschillende manieren worden ingedeeld. Bijvoorbeeld in:

  • De actiegerichte rollen: Bedrijfsman, Zorgdrager en Vormer. Deze hebben met elkaar gemeen dat ze sterk gefocust zijn op het afleveren van goed werk en het bereiken van de gewenste resultaten. De taak staat bij hen voorop.
  • De relatie-gerichte rollen: Voorzitter, Groepswerker en Brononderzoeker. Deze delen een sterke gevoeligheid voor de onderlinge verhoudingen en voor de manier waarop de teamleden tot overeenstemming komen, elkaar inspireren en ondersteunen. Bij hen staan de relaties voorop.

De teamrollen van Belbin worden gebruikt om inzichtelijk te maken welke rollen en welke kwaliteiten in een team aanwezig zijn. Dat zorgt voor onderling begrip, laat zien waar de gaten zitten en maakt duidelijk waarom een team op een bepaalde manier functioneert.

Kennis van de teamrollen en de aanwezigheid - of juist afwezigheid - van specifieke rollen is dagelijks toepasbaar. Heb je als team een nijpend gebrek aan nauwgezetheid? Dan kun je het teamlid met de meeste affiniteit daarmee, die rol expliciet geven. Als teamleider spreek je hem of haar daar vervolgens heel bewust op aan. Daarmee kun je elkaar helpen af en toe een andere rol uit te proberen.

Informatie uit een Belbin test geeft een schat aan informatie en inzicht in de unieke bijdrage van een teamlid aan het team. Het is tevens uitstekend geschikt voor assessments. Verder laat de uitkomst ook zien hoe de verschillende groepsrollen in een team zich tot elkaar verhouden en geeft het een indicatie over het succes van het team. Dit helpt om zo te komen tot de meest effectieve en efficiënte samenwerking.

Bron: Plan D