"Turbulentie en verandering biedt kans"
Voor de technische installatiebranche stapelen de arbeidsmarktuitdagingen zich op de komende jaren. Hoe ga je daar mee om en kun je er zelfs sterker uit komen? Bart Götte (zakelijk futurist, psycholoog en oprichter van FutureFlock) sprak onlangs tijdens de masterclass ‘Toekomstvisie arbeidsmarkt’ & Generatiemanagement’ van Wij Techniek. Zijn advies aan bedrijven: “Investeer in relaties en gun elkaar wat.”
Stijgende arbeidskosten. Werknemers die de regie nemen. Meer uitval. Stokkende instroom. Ongewenste uitstroom. Het is maar greep uit de trends op de arbeidsmarkt waar technische installatiebedrijven mee kampen. “Als je de continuïteit van je bedrijfsvoering wilt borgen, dan moet je echt aan de slag”, zegt Götte, die onlangs sprak tijdens de masterclass ‘Toekomstvisie arbeidsmarkt’ & Generatiemanagement’ van Wij Techniek.
Serieus probleem
Götte: “Stel: je hebt een Service Level Agreement met jouw klant afgesproken, maar door uitval van personeel kun je de contractuele bepalingen niet nakomen. Gebeurt dat één keer, dan kom je er nog mee weg. Gebeurt het vaker, dan heb je een serieus probleem. Je moet niet gek opkijken als je klant op een gegeven moment overstapt naar een bedrijf dat de zaken wél op orde heeft.”
Je moet niet gek opkijken als je klant op een gegeven moment overstapt naar een bedrijf dat de zaken wél op orde heeft.”
Flexibiliteit inbouwen
Het zal de komende jaren nog meer aankomen op ondernemerschap, stelt Götte. “Creatief omgaan met de kansen en uitdagingen die zich voordoen. Maar je moet wel de basis op orde hebben. Dat betekent bijvoorbeeld uitblinken in samenwerken, zowel met collega-bedrijven als tussen de collega’s. En dat je het werk niet alleen inricht op standaardisatie om hoge volumes te kunnen wegpompen, maar juist veel meer flexibiliteit en schakelkracht inbouwt. Om als het even tegenzit het werk op een andere manier toch voor elkaar te krijgen. Anders ben je heel kwetsbaar.”
Verhoudingen veranderd
Hebben installatiebedrijven die basis op orde? “Ik zou de sector echt tekortdoen als ik daar al te kritisch over zou zijn. Waar ik zeker nog ruimte voor verbetering zie, is in de relatie tussen werkgever en werknemer. Daar is nog wel wat weerbarstigheid te vinden. De verhoudingen zijn veranderd, de werknemer is eerder aan zet. En dat zul je als werkgever moeten erkennen.”
Parttime werken
Meer en meer mensen werken bijvoorbeeld parttime. “Daar vinden we allemaal wat van”, zegt Götte. “Zeker als het gaat om de jongere generatie. Maar een werkweek bestaat uit formeel werk en informeel werk. Je hebt mantelzorg, bijvoorbeeld. Of geen kinderopvang. De wens om minder te werken is dus niet per definitie een luxe dingetje. Het is vaak legitiem.”
Goede sfeer?
Meer en meer mensen werken bijvoorbeeld parttime. “Daar vinden we allemaal wat van”, zegt Götte. “Zeker als het gaat om de jongere generatie. Maar een werkweek bestaat uit formeel werk en informeel werk. Je hebt mantelzorg, bijvoorbeeld. Of geen kinderopvang. De wens om minder te werken is dus niet per definitie een luxe dingetje. Het is vaak legitiem.”
Leren, leren, leren
Niets wordt zo belangrijk als leren om de instroom op peil te houden en uitstroom te minimaliseren, denkt Götte. “Wel met een kanttekening. We vertalen leren heel snel naar scholing. Je geeft iemand een cursus en we kunnen weer een tijd vooruit. Dat is niet genoeg. Er verandert van alles. Denk alleen al aan wet- en regelgeving, technieken en samenwerken. En we hebben te maken met allerlei verschillende mensen op de werkvloer: van beginner tot zeer ervaren.”
Leren van elkaar
Götte ziet scholing dus slechts als een onderdeel van opleiden. “Het gaat om een ‘lerende omgeving’. Waarin iedere medewerker leert tijdens het werk. Een student leert van een ervaren medewerker, maar ook andersom dankzij de frisse blik en ideeën die jonge mensen meenemen. Is daar genoeg ruimte voor in het bedrijf? Een omgeving die iedereen uitnodigt tot leren zou geweldig kunnen werken.”
“De kracht van onze economie zit in de staat van onze relaties. Dáárin investeren loont altijd.”
Samen optrekken
En waarom zouden installatiebedrijven niet samen met collega-bedrijven kunnen optrekken, vraagt Götte zich af. “Je hebt een gedeeld probleem. Dan ligt het voor de hand om met bedrijven uit de buurt bij elkaar te gaan zitten. En kijk ook eens buiten de bedrijfsmuren. Veel kinderen komen amper in aanraking met techniek als dat niet van huis uit wordt meegegeven. Biedt hobbyplekken aan. Organiseer activiteiten in buurthuizen. Leen eens iemand uit voor een dagje voor de klas. Laten we alsjeblieft het schaarse talent niet verkwisten en met elkaar kijken hoe we dat het beste kunnen aanpakken”
Pak de kansen
Voorspellingen zijn er niet om uit te komen, maar om op te vooruit te lopen, stelt Götte. Wat is zijn belangrijkste tip om de komende jaren zonder ongelukken door te komen? “De veranderingen zullen het ene bedrijf meer raken dan het andere. Maar vergeet niet: we hebben vaker tijden van verandering, onzekerheid en turbulentie gekend. En die bieden ook kansen en mogelijkheden. Ik zou werkgevers willen adviseren om die vooral te onderzoeken en te pakken. Dan krijgen we met z’n allen veel meer grip op een positieve toekomst dan wanneer we het ons maar laten overkomen.”
"Laten we alsjeblieft het schaarse talent niet verkwisten en met elkaar kijken hoe we dat het beste kunnen aanpakken”