‘Niets gaat zo belangrijk zijn als leren’ 

Tekorten in bijna alle sectoren.
Mensen die minder snel van baan veranderen. Bedrijven die met de handen in het haar zitten omdat ze niet genoeg vakmensen hebben. “We waren al min of meer gewend aan een krappe arbeidsmarkt”, zegt Götte. “Maar we kunnen langzamerhand stellen dat we naar een knetterstrakke arbeidsmarkt gaan. Bijna iedereen die kan werken, werkt. En wat voor zin heeft werven als mensen niet meer van hun plek afkomen?” 

Ofwel: de arbeidsmarkt zit vast.
Dat heeft gevolgen, ook voor installatiebedrijven. “Er komt een verschuiving aan. Van een ‘capaciteitsbeleid’ naar een ‘toewijzingsbeleid’. Met een capaciteitsbeleid ben je bezig om de stoelen te vullen – dat kan ook bij een krappe arbeidsmarkt. Met een toewijzingsbeleid kijk je welke stoelen je het hardst nodig hebt, ten koste van andere stoelen. Om te voorkomen dat de bedrijfsvoering vastloopt. We gaan dus een heel ander spel spelen.” 

En dat spel wordt best spannend, stelt Götte. “Dit gaat verder dan individuele bedrijven. Stel je voor dat een stoeltje niet bezet is in de toch al ingewikkelde ketens van de installatiebranche. Dan kan de hele keten stokken. Dat raakt iedereen. De kernvraag is dus hoe we onze productiviteit op orde houden.” 

Wat wordt nou de grootste uitdaging voor de HR in de installatietechniek?
“De afgelopen jaren is HR expert geworden op het gebied van werving”, zegt Götte. “Maar dat is niet het recept voor de komende jaren. De O in P&O wordt veel belangrijker: hoe krijg ik het werk verricht? In plaats van: wie krijg ik om het werk te verrichten?” 

Daarnaast zal er nog meer aandacht (moeten) gaan naar behoud van personeel, verwacht Götte.
“Onnodige uitstroom is doodzonde. Reden nummer één is nog altijd slecht leiderschap en gedoe op de werkvloer. Maar we zien ook dat er andere zaken spelen. En daar zul je als HR-afdeling ook echt rekening mee moeten houden.” 

Götte noemt onder meer de verhouding tussen werk en privé.
“Meer en meer mensen werken parttime. Daar vinden we allemaal wat van, zeker als het gaat om de jongere generatie. Maar een werkweek bestaat uit formeel werk en informeel werk. Je hebt mantelzorg, bijvoorbeeld. Of geen kinderopvang, omdat daar ook een tekort is. De wens om minder te werken is dus niet per definitie een luxe dingetje. En vergeet niet: de mensen die nu het hardst roepen dat de jeugd te weinig werkt, willen straks zelf minder werken om mantelzorg te verlenen.” 

De boodschap is hard maar simpel volgens Götte: in een krappe arbeidsmarkt is de werkende aan zet. “Als een werkgever vindt dat je nog een jaren tachtig-mentaliteit kunt afdwingen, dan kom je van een koude kermis thuis. Dan gaan je medewerkers inderdaad naar de concurrent. Dat is ook het grote probleem van deze tijd: we zijn gevormd door de normen en waarden uit het verleden en handelen daarnaar. Maar intussen zijn die echt veranderd. En daar zullen we ons naar moeten voegen, of je het nu wilt of niet.” 

Bijdragen aan goed werkgeverschap begint dus ook bij HR. 
Götte: “HR zal de werkende mens nog beter moeten leren kennen en begrijpen. Doorgronden waarom iemand iets wil of juist niet. Daarna zal HR de organisatie moeten meenemen in die inzichten. Want HR kan dit varkentje niet in zijn eentje wassen. Dat zal je echt met elkaar moeten doen.” 

Opleiden wordt hoe dan ook essentieel om de ‘stoeltjes’ gevuld te houden.
“Ik denk dat niets zo belangrijk gaat zijn als leren. Wel met een ‘maar’. We vertalen leren heel snel naar scholing. We geven iemand een cursus en we kunnen weer een jaar vooruit. Dat is niet genoeg. Wet- en regelgeving verandert. Technieken veranderen. Samenwerken verandert. En we hebben te maken met verschillende mensen op de werkvloer. Sommigen zijn ervaren, andere komen net binnenvliegen vanuit een andere sector.” 

“Scholing is dus slechts een onderdeel van opleiden”, zegt Götte.
“Ik zie het eerder als een ‘lerende omgeving’ om alle medewerkers heen. Ze leren continu, terwijl ze het werk doen. Een student leert van een ervaren medewerker, maar ook andersom dankzij de frisse blik en ideeën die jonge mensen meenemen. Geven we daar wel voldoende ruimte aan? Een omgeving die iedereen uitnodigt tot leren zou fantastisch kunnen werken.” 

Wat is Götte’s belangrijkste tip voor HR-medewerkers?
“Flexibiliseer de organisatie, zodat je medewerkers verschillende stoeltjes kunnen vullen als dat nodig is. Je zult zien dat mensen enorm veel kunnen leren als ze meerdere werkzaamheden verrichten. En dat geldt ook voor HR-professionals zelf. Als je een toekomst wilt hebben in dit vak, acteer hier dan op en houdt niet vast aan wat de afgelopen vijftien jaar succesvol was.”