Havo–mbopilot boekt zichtbaar succes

Het Hondsrug College in Emmen werkt sinds schooljaar 2024/2025 samen met DCTerra in een unieke pilot; havisten bieden wat bij ze past en ze enthousiasmeren voor het techniekonderwijs.

In het Technasiumlokaal zijn havoleerlingen Pim en Floris bezig met een installatie die er uit ziet als de binnenkant van een auto. Ze ontwikkelen een race-simulator. Het idee is dat je straks racegames speelt terwijl de stoel meebeweegt met het spel. Dat doen zij in het Technasiumlokaal én bij DCTerra, waar ze met hulp van docent Thomas van der Wal de techniek leren die nodig is voor dit project. Over drie weken is de deadline.

"Door de drempel tussen havo en mbo te verlagen, ontstaat een leeromgeving waarin jongeren niet alleen technische vaardigheden opdoen, maar vooral leren welke route écht bij hen past."

Opstapje naar de toekomst 

Floris gaat volgend jaar een vervolgopleiding werktuigbouwkunde doen. Deze pilot was een mooi opstapje richting zijn toekomst. Floris: “Daarom vind ik onderzoek & ontwerpen(O&O) ook zo leuk, wat ik nu doe sluit aan bij wat ik later wil doen. Deze pilot geeft je veel vrijheid, maar je moet er wel mee om kunnen gaan. De motivatie om alles af te krijgen ligt bij jezelf.” 

Pim valt hem bij: “We wilden in onze eindproef voor het vak O&O iets doen wat ons echt leuk leek. En dat mag hier. We zijn voor ons project een paar keer naar DCTerra geweest, daar worden we begeleid in bijvoorbeeld elektronica of pneumatiek. Zelfs op onze vrije dag gaan we verder. We hebben toen op het mbo alle elektronica aangesloten. Nu kan ik het denk ik zelf!” 

Keuzes maken 

De pilot bereidt jongeren niet alleen voor op techniekonderwijs. Soms maakt het ook duidelijk wat jongeren níet willen. Pim overwoog ook werktuigbouwkunde en vindt het werken met techniek heel leuk, maar koos uiteindelijk toch voor de zorg als vervolgopleiding. Henri: “Dat is ook een prachtige uitkomst. Voor hetzelfde geld had hij uit zijn enthousiasme ook werktuigbouwkunde gekozen, om er na het eerste jaar achter te komen dat hij toch de zorg in wil.” 

Eigen regie

“Leerlingen kiezen hun eigen project, van een hijskraan tot een fiets. Docenten faciliteren en koppelen theorie aan praktijk, waarbij vaardigheden als plannen, onderzoeken, presenteren en samenwerken centraal staan. Binnen deze projecten komt alles samen. Het is niet alleen de techniek, maar ook plannen, onderzoeksvaardigheden, presenteren, samenwerken en kritisch leren denken. In hydraulica vind je natuurkunde terug. Deze pilot is zoveel breder dan ‘met je handen werken’.” 

De leerlingen en de sector kansen bieden

Thomas: “Thomas: in onze mbo‑werkplaats begeleid ik de jongens, samen met vier mbo‑leerlingen die zelf een identieke racesimulator bouwden. Zij fungeren nu als mentoren voor de havoleerlingen. Zo mooi!” 
“Bij DCTerra gaan we binnenkort van 80% theorie naar 80% van de tijd projectonderwijs. We koppelen dan de theorie aan de praktijk in plaats van andersom. Zoals leerlingen dat later in hun werkzame leven ook gaan ervaren. De samenwerking met het Technasium biedt grote kansen: we investeren samen in leerlingen die graag onderzoeken, ontwerpen, lassen en bouwen. Die motivatie moet je benutten — daarmee bied je ze echte mogelijkheden.” 

De pilot als vangnet 

Thomas: “Het is mooi om te zien dat de leerlingen onze pilot als vangnet ervaren. Ze weten dat er via het mbo altijd een andere route is, mocht de havo niet passen of hun interesse verschuiven.” 

Henri vult aan: “Dat is de kracht van onze samenwerking. Leerlingen zetten nu makkelijker de stap naar het mbo om vaardigheden op te doen, en nemen daarbij vaak andere leerlingen mee die ook even willen kijken. Dat is pure winst. De schotten tussen opleidingen moeten verdwijnen; deze pilot laat zien dat maatwerk kan en dat we juist leerlingen die dreigen uit te vallen betere kansen kunnen bieden.” 

“Onze pilot laat zien dat leerlingen altijd een passende route kunnen vinden — dankzij een soepele overstap tussen havo en mbo verdwijnen de schotten en ontstaan nieuwe kansen voor wie dreigt uit te vallen.”

Zo ontstaan de mooiste dingen 

Wat zouden de mannen willen meegeven aan de sector? Deze samenwerking moet worden voortgezet. De pilot voorkomt uitval, biedt leerlingen vroegtijdige beroepsoriëntatie en laat ze technische vaardigheden ontwikkelen in een realistische omgeving. In Emmen wordt zelfs al nagedacht over een doorlopende route van vo–mbo–hbo, waarbij een mbo4diploma en propedeuse worden gecombineerd. 
Technasiumregisseur Henk Lukken vat het samen: “Geef docenten en vakmensen de ruimte om samen te werken, zonder schotten of vaste structuren. Dan gebeuren er de mooiste dingen.” 

Kader: Belangrijkste inzichten uit de havo–mbopilot