‘Van fouten kun je leren’

Waar mensen werken, worden fouten gemaakt; óók in de installatiebranche. Aan de ene kant best vervelend natuurlijk, maar aan de andere kant vormen deze fouten ook een potentiële bron voor leer- en groeimomenten. Hoe? Door ze bespreekbaar te maken.

26 Jan, 2026

“Wie denkt dat het afstraffen van fouten leidt tot gemotiveerde medewerkers, heeft het mis. Sterker nog, het zorgt ervoor dat mensen fouten gaan verbergen. En dat wil je niet als leidinggevende of praktijkbegeleider”, aldus Frank Deuring. “Door een cultuur van openheid en reflectie te creëren, kunnen bedrijven, teams en individuen juist leren van fouten. Op die manier geef je een positief vervolg aan een negatief voorval.”

Radicale openheid

Frank Deuring (40 jaar) is oprichter van de FoutenFabriek en auteur van het boek SuperFalen, dat een tijdje op nummer 1 heeft gestaan in de Managementboek Top 100. In dit boek vertelt Frank hoe belangrijk het als bedrijf is om een “radicale openheid” na te streven, waarbij medewerkers beloond worden als ze een fout delen. “Die positieve intentie in heel belangrijk. Hierdoor creëer je namelijk een bedrijfscultuur waarin medewerkers niet bang zijn dat ze op hun lazarus krijgen. Een afstraffing versterkt slechts het gevoel van schaamte en angst. Terwijl het er juist om gaat dat een medewerker zich veilig voelt om een fout openlijk te bespreken.” 

Hulp nodig?

Wil jij eens nadenken over jouw bedrijfscultuur en kun je daar wel wat hulp bij gebruiken? Misschien is 'bouw aan de toekomst' dan wat voor jou.

Bouw aan de toekomst

Leren vs. presteren

Het leren van fouten mag wat Frank betreft wel wat meer door het bedrijfsleven worden omarmd. “Veel bedrijven hebben een sterke focus op presteren. Hiervoor bewandelen ze vaak de kortste en bekende weg richting succes en proberen ze nooit wat nieuws, waardoor ze ook niets nieuws leren. Ik denk dat het belangrijk is dat je als leidinggevende of praktijkbegeleider een balans vindt tussen presteren en leren. Daar heeft jouw bedrijf alleen maar baat bij.” 

Spreek je uit 

Op basis van zijn jarenlange onderzoek weet Frank dat je als leidinggevende of praktijkbegeleider drie stappen kunt zetten om die open bedrijfscultuur te creëren, waarbij mensen hun fouten durven te delen om er samen van te leren. “Allereerst is het belangrijk dat je je hierover uitspreekt. Vertel de nieuwe stagiair of medewerker dat hij of zij fouten mag maken, omdat dit leer- en groeimomenten oplevert.” 

Reageer productief 

Stap twee is dat je productief reageert op het moment dat een stagiair of medewerker vertelt dat hij of zij een fout heeft gemaakt. “Beloon die eerlijkheid en geef de betreffende persoon een compliment. Bij een fout focussen leidinggevenden zich te vaak op wíe de fout heeft gemaakt, terwijl ze juist zouden moeten kijken wát er fout is gaan. Op die manier houd je schuldvraag namelijk weg bij de betreffende persoon, voelen medewerkers zich veilig om fouten te delen en creëer je als bedrijf zo’n leer- en groeimoment.” 

Betrek mensen actief 

Stap drie richting een open bedrijfscultuur is dat je mensen actief bij de fouten en leermomenten betrekt. “Dit kan op diverse manieren”, aldus Frank. “Het ene bedrijf deelt fouten en verbeterpunten op een white-paper aan de muur van een kantoor of bouwkeet. Het andere bedrijf maakt een groeps-app aan waarin collega’s op de hoogte worden gehouden. Vervolgens is het belangrijk dat je een vast 'koffie-verkeerd moment' organiseert, waarop je als team de gemaakte fouten en verbeterpunten bespreekt.” 

Geef het goede voorbeeld

Naast de bovengenoemde drie stappen, wil Frank benadrukken dat je als leidinggevende of praktijkbegeleider zelf het goede voorbeeld moet geven. “Een open bedrijfscultuur begint ermee dat je ook jouw fouten met anderen deelt en bespreekt. Dat mag op een serieuze manier, maar soms kan humor en een toefje zelfspot helpen om de spanning een beetje weg te halen.” 

Positief blijven 

Het succes van de open bedrijfscultuur staat of valt met de positieve reactie op een foutmelding. Maar hoe blijf je positief als een medewerker een grote fout of vaker kleine fouten maakt? “Juist bij een grote fout is het belangrijk dat je positief reageert op het toegeven, omdat jouw team of bedrijf hier belangrijke lessen uit kan trekken. Mocht blijken dat een medewerker vaker kleinere fouten maakt, dan is het belangrijk om de oorzaak te achterhalen. Veroordeel zo iemand niet bij voorbaat, maar probeer vanuit een nieuwsgierige invalshoek te ontdekken wat de aanleiding is. Is deze persoon bijvoorbeeld wel voldoende geschoold? Is het werk te moeilijk? Of speelt er misschien iets in de privésfeer? Het is goed om dergelijke oorzaken te bespreken, zodat je vervolgens stappen kunt zetten om de situatie te verbeteren.” 

Resultaten

Heb je de open bedrijfscultuur eenmaal doorgevoerd binnen je bedrijf, dan zal dat tot diverse waardevolle resultaten leiden, zo verzekert Frank. “Door fouten met elkaar te delen, verbeter je allereerst zowel de fysieke als mentale veiligheid van medewerkers. Mensen leren elkaar bovendien beter kennen, waardoor er een sterkere verbinding ontstaat. Openheid over fouten geeft teams meer lef, doorzettingsvermogen en zelfvertrouwen. En last but not least: de leer- en groeimomenten zorgen voor lagere faalkosten, waar zowel jouw bedrijf als je opdrachtgevers ongetwijfeld blij mee zullen zijn.”