‘Als je niet opleidt, komt de rekening later’

De één vraagt om opleidingen, de ander levert ze. Toch werken Colette Jäger (Technical Services, Haarlem) en Line Bijster (InstallatieWerk Noord-Holland, Heerhugowaard) aan hetzelfde: de ontwikkeling van vakmensen. Een gesprek over energie, de juiste mentaliteit en de HR-uitdagingen in de technische installatiebranche anno 2026. “De focus is duidelijk verschoven van werving naar behoud en ontwikkeling.”

De grootste uitdaging voor HR in de technische installatiebranche? Daar hoeft Colette niet over na te denken: “Dat is het vinden maar vooral ook behouden van vakmensen. Ervaren krachten zijn gewoon niet te vinden, dat hoef je niet eens te proberen. Dus wordt opleiden steeds belangrijker. Niet alleen voor jonge medewerkers, trouwens. Ook van de oudere monteurs horen we terug dat ze ontwikkeling echt heel belangrijk vinden. Werk moet interessant blijven.” 

Tekort leerplekken

Dat raakt weer direct aan het werk van Line, die als opleidingsadviseur bedrijven en monteurs (van jong tot oud) bijstaat vanuit InstallatieWerk Noord-Holland. Ook zij kampt met de nodige uitdagingen. “We lopen regelmatig tegen een tekort aan leerplekken aan. De wil is er wel. Maar de capaciteit voor opleiden en begeleiden is bij veel bedrijven beperkt. En dat is zonde. Want zonder goede begeleiding is de kans groot dat iemand weer afhaakt.” 

‘Je kunt niet tien leerlingen aan één monteur meegeven’

Ervaren monteur

“Wij koppelen onze leerlingen altijd aan een ervaren monteur die het ook leuk vindt om een leerling mee te nemen”, zegt Colette. “Maar je kunt niet tien leerlingen aan één monteur meegeven. En niet elke monteur is geschikt om op te leiden. Op een gegeven moment loop je tegen de grens aan en stokt de doorstroom. Want de leerlingen die je aanneemt wil je wel een goede opleiding kunnen bieden.”

Probleem vooruitschuiven

Opleiden is investeren, weet ook Line. “Het kost tijd. Tijd die bedrijven met de huidige werkvoorraad niet altijd hebben. Maar dat betekent dat je het probleem alleen maar vooruitschuift. Over een paar jaar heb je dan nog steeds geen goed opgeleide monteur én nog steeds geen tijd. De rekening komt dus later als je niet opleidt, zo simpel is het. Daarom is strategische personeelsplanning ook zo belangrijk.”  

Verdiepen in medewerkers

Volgens futuroloog Bart Götte wordt leren, juist in een krappe arbeidsmarkt, doorslaggevend. Line en Colette onderschrijven die boodschap. Colette: “De focus lag voorheen vooral op werving. Die is heel duidelijk verschoven naar behoud en ontwikkeling en dus leren. Je moet je echt verdiepen in je medewerkers. Welke behoefte hebben ze zelf? En hoe kun je die in lijn brengen met de belangen van het bedrijf?” 

‘Je moet je echt verdiepen in je medewerkers’

Gerichte vaardigheden

Line: “De technieken ontwikkelen zich zo snel en er zijn zo veel verschillende specialisaties. De monteur als ‘schaap met de vijf poten’ is gewoon niet realistisch meer. Niet iedereen hoeft alles te kunnen. Daarom richten we ons in het opleiden op het ontwikkelen van gerichte vaardigheden, die direct aansluiten op de praktijk.”

Lerende werkomgeving

Wat Colette betreft gebeurt dat in een lerende werkomgeving waarin medewerkers elke dag stappen zetten. “Dus niet alleen via cursussen en trainingen, maar juist ook in de praktijk.” En daarin is begeleiding het sleutelwoord. “We zijn nu een academy aan het opzetten, waarin we samen met de medewerkers opleidingsplannen maken en ze hun hele opleidingspad door bij de hand nemen.”

Perspectief bieden

“Waar wil je heen en hoe gaan we daar komen? Wil je bbl’ers aan boord houden dan is die aandacht echt noodzakelijk”, zegt Colette. “Ze willen perspectief. Ze willen zich gezien voelen, verantwoordelijkheid krijgen en echt onderdeel zijn van het team.” 

Toekomstige werknemer

Line knikt. “Je moet ze constant blijven prikkelen. Ze niet behandelen als hulpje: het is je toekomstige werknemer. En dat doe je door ze ruimte te geven in waar hun kwaliteiten, hart en ambities liggen. Niet iedereen is hetzelfde, laten we dat vooral niet vergeten. De een kan en wil oneindig doorleren, de ander is perfect gelukkig met werk op een bepaald niveau.”

Team worden

Alle uitdagingen ten spijt zien Line en Colette zich niet snel buiten de technische installatiebranche werken. “Ik krijg nog steeds heel veel energie van het werken met mensen die vooruit willen”, zegt Colette. “En al helemaal als je ziet hoe een jonge monteur uitgroeit tot een ervaren kracht. Maar ook hoe ze een echt team worden. Dat monteurs elkaar appen: hoe zou jij dit oplossen?”  

Opleidingsvuurtje aanwakkeren 

Line: “Er ging voor mij een hele wereld open toen ik in de installatietechniek ging werken. Ik zou oprecht met geen andere branche willen ruilen. Dit is een sector met mensen met de juiste mentaliteit én mogelijkheden. En je krijgt de ruimte voor ideeën om het opleidingsvuurtje verder aan te wakkeren, op wat voor manier dan ook. Opleiden is enorm dankbaar werk. 

De tips van Line en Colette voor HR-collega’s in de technische installatiebranche: